Het gladheidmeetsysteem

Het gladheidmeetsysteem (GMS) is een informaticatoepassing die de meteorologische toestand en de toestand van het wegdek (ijzel, vorming van rijmplekken enz.) registreert en toelaat hieraan een 24-uren voorspelling te koppelen ter ondersteuning van de winterdienst van de administratie Wegen en Verkeer. Deze voorspelling gebeurt op basis van actuele meetgegevens afkomstig van meteostations verspreid over het Vlaamse wegennet, thermokaarten en de weersvoorspellingen gedaan door de Meteo Wing.

Thermokaarten
In de winter 1997-'98 werd een infrarood-scanning (thermische mapping) gemaakt van het volledige wegennet van het Vlaams Gewest. Deze scanning laat toe binnen een zelfde klimatologische zone en in gelijke omstandigheden (bewolkt, heldere hemel en een tussenliggend niveau) te bepalen welke wegdekzones een hogere of lagere temperatuur hebben dan de gemiddelde wegdektemperatuur. Die gegevens over de warmtegevoeligheid werden nadien grondig geanalyseerd en verwerkt in thermokaarten. Hierop ziet men dat wegen vlugger of trager reageren op temperatuurvariaties omwille van

de wegbedekking (beton of asfalt)
de ligging (in een dal of op een heuvel)
de omgeving (naast een rivier of in een stad)

Meteostations

Op basis van de thermokaarten en de eigen terreinkennis werden in 1999 langs het Vlaamse wegennet 48 meteostations geïnstalleerd. Deze stations bezorgen ons de noodzakelijke puntwaarnemingen van de actuele toestand.

Daartoe meten deze stations regelmatig:

de luchttemperatuur
de relatieve vochtigheid
de neerslaghoeveelheid
de algemene toestand van het wegdek (grondtemperatuur, oppervlaktetoestand, resthoeveelheid dooimiddel enz.)

Weersvoorspelling van de Meteo Wing
De Meteo Wing van het Belgische leger is reeds meer dan 50 jaar betrokken bij het maken van weersvoorspellingen met als doel de weggebruiker te informeren omtrent de wegdektoestand. Ook in dit GMS vormt deze weersvoorspelling (neerslaghoeveelheid, luchtvochtigheid, windrichting enz.) een belangrijke schakel.

Van weersvoorspelling en puntmeting tot voorspelde wegdektemperatuur
De gegevens van de meteostations worden via digitale lijnen doorgestuurd naar een centraal computersysteem. In de rekeneenheid van dit systeem worden de verzamelde metingen en de door de Meteo Wing voorspelde weerkundige gegevens gebruikt als input voor een mathematische analyse. Als resultaat van deze analyse krijgen we de thermische kaart van het Vlaamse wegennet waarop aan de hand van een kleurencode de voorspelde wegdektemperatuur is af te lezen.

De voorspelde weersgesteldheid en wegdektemperatuur leiden tot een voorspelling van de wegdektoestand. Zo is het logisch dat een negatieve wegdektemperatuur en een voorspelde neerslag zullen leiden tot ijzelvorming.
Vanaf de winterperiode 2001-2002 is dit systeem volledig ingeschakeld en worden de beslissingen om te strooien genomen mede aan de hand van de interpretatie van de gegevens van het meetsysteem.